Edwin Ruyer (Blinde man) met telefoon

Ruim 71 procent overheidswebsites niet digitaal toegankelijk

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving 2 Reacties
  • Meer dan 70 procent overheidswebsites voldoet niet aan nieuwe toegankelijkheidswetgeving die op 23 september ingaat.
  • Ruim 4 miljoen Nederlanders met een beperking kunnen hierdoor nog steeds niet moeiteloos gebruik maken van websites van gemeenten, ministeries en overheidsinstanties.
  • Dit blijkt uit onderzoek van DigitaalToegankelijk.com onder 926 overheidswebsites.


Daags voor het verstrijken van de deadline voor de nieuwe toegankelijkheidswetgeving, voldoet ruim 71 procent van alle overheidswebsites niet aan de gestelde eisen. Dat betekent dat meer dan 4 miljoen Nederlanders met een beperking nog steeds niet moeiteloos gebruik kunnen maken van overheidswebsites. Dit blijkt uit onderzoek van DigitaalToegankelijk.com onderzoek onder 926 websites van Nederlandse overheidswebsites.

Digitale toegankelijkheid

Bijna een kwart van de Nederlanders kampt met een beperking. In een tijd waarin bijna alles zich online afspeelt, zijn veel (semi-)overheidswebsites nog niet goed toegankelijk voor deze groep. Sinds 1 juli 2018 is daarom het ‘Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid’ van kracht. In dit besluit staat dat websites en mobiele apps van Nederlandse (semi-)overheidsinstanties moeten voldoen aan de toegankelijkheidseisen van de WCAG 2.1 AA. Zodat het voor mensen met een beperking ook mogelijk wordt om moeiteloos online een paspoort of parkeervergunning aan te vragen of je donorregistratie te regelen. Om dat te bereiken, zijn overheden en gemeenten verplicht om uiterlijk op 23 september  een toegankelijkheidsverklaring te plaatsen op hun website. 

Toegankelijkheidsverklaring

In een toegankelijkheidsverklaring staat aan welke toegankelijkheidseisen de website op dat moment voldoet. Ook moet in de tekst worden opgenomen welke acties de organisatie onderneemt om de site toegankelijk te houden. Volgens de overheid is deze verklaring niet alleen een verantwoording aan de politiek, maar ook een uitleg aan bezoekers van de website. Aan de verklaring moet ook een toegankelijkheidsonderzoek toegevoegd worden, waarin wordt gesteld in hoeverre de website al voldoet aan de toegankelijkheidseisen. 

Deze verklaringen worden gepubliceerd in het Register van toegankelijkheidsverklaringen. Uit dit register blijkt nu dat 71 procent van de websites niet of nauwelijks voldoet. 

Het register deelt websites in op vier niveaus, afhankelijk van de mate waarin de site op dat moment voldoet aan de toegankelijkheidseisen:

A. Voldoet volledig

B. Voldoet gedeeltelijk

C. Eerste maatregelen genomen

D. Voldoet niet

Websites die niet voldoen aan de eisen, hebben enkel een verklaring aangevraagd, nog geen toegankelijkheidsonderzoek gedaan (categorie C) of voldoen simpelweg helemaal niet (categorie D).

Wanneer een site gedeeltelijk voldoet (categorie B), betekent dit dat er een officieel toegankelijkheidsonderzoek is gedaan waaruit is gebleken dat de website nog niet 100 procent voldoet aan de eisen. Als deze groep wordt meegenomen in het onderzoek, kan gesteld worden dat zelfs 93 procent van de overheidswebsites niet volledig voldoet aan de WCAG-norm.

Robert Keus, oprichter van DigitaalToeganklijk.com: “De wet is op deze manier een wassen neus geworden. Digitale toegankelijkheid gaat over inclusiviteit en de bewustwording hiervan. Als samenleving willen we dat iedereen met de trein kan reizen of naar een supermarkt kan. Ook als je een beperking hebt. Hetzelfde zou moeten gelden voor de toegankelijkheid van websites. Door nu slechts om een inspanningsverplichting te vragen, zijn deze mensen nog steeds niet geholpen.

Helft (semi-)overheidswebsites niet geregistreerd

Veel (semi-)overheidswebsites missen in het Register van toegankelijkheidsverklaringen. Slechts 191 van de 355 gemeenten hebben hun verklaring geregistreerd in het Register van toegankelijkheidsverklaringen. Dat houdt in dat van bijna de helft van de gemeenten niet bekend is of zij voldoen aan de wetgeving of niet. Van de provincie-websites zijn enkel 9 van de 12 bekend in het register. De waterschappen doen het nog slechter, slechts 7 van de 21 waterschappen hebben hun verklaring geupload. 

Oprichter Eveline Ferwerda van de video accessibility tool scribit.pro en voormalig projectmanager van het Bartiméus Fonds: “Het is absurd dat de overheid de invoering van digitale toegankelijkheid zo voor zich uit kan schuiven. Het is een recht dat iedereen dezelfde toegang krijgt tot informatie en diensten – daar hoef je toch geen jaren over te beslissen, dat hoor je gewoon meteen goed te organiseren.” 

De uitdaging waar overheidswebsites nu mee geconfronteerd worden, is ook van toepassing op de zorg in Nederland. Daar bleek uit eerder onderzoek al dat 82 van 84 ziekenhuizen niet voldeden aan de toegankelijkheidsnorm.

Eveline Ferwerda vult aan: “Deze tendens toont aan dat er geen prioriteit is of geen stok achter de deur. Ik ben bang dat als er op termijn geen sancties worden ingevoerd, een toegankelijke digitale toekomst voor 4 miljoen Nederlanders nog lang op zich zal laten wachten.” 

Wetgeving lijkt wassen neus

De huidige wetgeving dwingt niet af dat overheidswebsites daadwerkelijk digitaal toegankelijk zijn vanaf de 23ste. Zoals op 6 mei jl. in dit artikel van Logius werd gesteld: “Het toepassen van de toegankelijkheidsnorm betekent niet dat op 23 september 2020 alle websites van jouw organisatie meteen volledig moeten voldoen aan alle eisen uit die norm. Dat kan ook niet altijd, omdat je bijvoorbeeld afhankelijk bent van je leverancier.

Dit betekent  dat overheden en gemeenten alleen een ‘inspanningsverplichting’ hebben. Een inspanningsverplichting houdt enkel in dat overheden en gemeenten moeten aantonen dat zij bezig zijn met het onderwerp door . een toegankelijkheidsonderzoek te publiceren. Een wassen neus, aangezien sommigeonderzoeken pas gepland staan voor 2021.

Zo wordt het doel van de eerdere besluitvorming die teruggaat tot 2006 totaal voorbijgestreefd. Geen enkele Nederlander met een beperking is hiermee geholpen. Dat zijn in Nederland zo’n 4 miljoen mensen (dyslexie en kleurenblindheid meegeteld). Terwijl de beloftes richting die groep al jaren geleden zijn gemaakt. 

Met de regelgeving zoals die nu is, zijn deze mensen de dupe van het overheidsbeleid en kunnen zij nog steeds niet moeiteloos gebruik maken van (semi-)overheidswebsites en documenten.

Achtergrondinformatie over de geschiedenis van wet- en regelgeving omtrent digitale toegankelijkheid 

Sinds 7 juli 2006 is digitale toegankelijkheid al bestuurlijk geregeld voor de Rijksoverheid in een Rijksbesluit. In 2008 zijn in het Nationaal Uitvoerings Programma e-overheid (NUP) afspraken gemaakt tussen alle overheidslagen. Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen hebben een bestuurlijke overeenkomst opgesteld over hoe de infrastructuur van de e-overheid gericht kan worden voor betere dienstverlening door de overheden aan burgers en bedrijven. Op 1 december 2008 hebben betrokken overheden hierover een akkoord getekend.

De Nederlandse wetgeving is gebaseerd op internationale afspraken: een VN-verdrag en een Europese richtlijn. De Tweede Kamer heeft begin 2016 besloten dit VN-verdrag uit te gaan voeren. Kort daarna ging ook de Eerste Kamer akkoord. Op 14 juli 2016 is het verdrag in werking getreden.

Sinds 1 juli 2018 is het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid van kracht. In het Besluit is bepaald dat websites en mobiele apps van Nederlandse overheidsinstanties moeten voldoen aan de toegankelijkheidseisen. Hierover moet verantwoording worden afgelegd in een toegankelijkheidsverklaring. Hiervoor gelden verschillende ingangsdata:

  • 23 september 2019 voor websites gepubliceerd na 23 september 2018
  • 23 september 2020 voor alle websites
  • 23 juni 2021 voor mobiele applicaties

Nu weten wij dat heel veel overheden heel goed hun best doen en dat er al veel goed gaat. Echter merken wij ook dat er weinig tot geen kennis is bij de overheden rondom dit onderwerp. Er worden nu massaal toegankelijkheidsonderzoeken uitgevoerd, maar de punten die hieruit komen, worden vaak langzaam of zelfs nauwelijks opgelost. Veel leveranciers hebben geen kennis over dit onderwerp. En daarnaast verdwijnt het van de agenda, aangezien men formeel gezien compliant is omdat zij het onderzoek hebben verricht en laten zien dat ze er mee bezig zijn.

Digitaal toegankelijk

Digitale toegankelijkheid nog niet voldoende bekend onder ambtenaren

Door Apps & Websites, Wetgeving Geen Reacties

Recent onderzoek van Ambtenarenpanel wijst uit dat ambtenaren nog niet voldoende kennis hebben van digitale toegankelijkheid. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat nog ze niet goed genoeg bekend zijn met de wettelijk verplichte eisen rondom digitale inclusie.

Het onderzoek

De enquête is gehouden onder 530 ambtenaren die vooral werkzaam zijn bij de rijksoverheid (31%) en de gemeente (47%). De precieze samenstelling van de onderzoekspopulatie is terug te lezen in dit verslag van Publiek Denken

Slechts een kwart van de ondervraagden gaf aan volledig bekend te zijn met digitale toegankelijkheid, bijna een vijfde zei helemaal niet bekend te zijn met het onderwerp. Gelukkig gaf een meerderheid (63%) aan dat zijn/haar organisatie wél actief bezig was om digitaal toegankelijker te worden. 

Driekwart van de ambtenaren is niet volledig bekend met digitale toegankelijkheid

Zorgwekkender is het feit dat bijna de helft van de respondenten (45%) niet op de hoogte was van de wettelijke verplichtingen omtrent digitale toegankelijkheid. Deze verplichting gaat op 23 september 2020 in. Meer informatie over deze eisen worden verder in dit artikel besproken. 

De overheid heeft de ernst van de zaak al langer ingezien. De afgelopen jaren zijn er daarom, naast de nieuwe wettelijke verplichting, verschillende initiatieven in het leven geroepen die overheidsinstellingen moeten ondersteunen bij het doorvoeren van digitale toegankelijkheid. Voorbeelden hiervan zijn Gebruiker Centraal, Direct Duidelijk en Programma Digital Inclusie. Deze twee programma’s waren bij respectievelijk 27%, 18% en 15% van de respondenten bekend. Overige initiatieven scoorden nog slechter. De meerderheid van de respondenten (55%) was niet bekend met deze programma’s. 

Het belang van digitale toegankelijkheid

Juist in de tijden waarin werken, studeren (en praktisch leven) vanuit huis de nieuwe norm is geworden, is het van belang dat deze online omgevingen door iedereen op dezelfde manier gebruikt kunnen worden. Helaas worden gebruikers van een website vaak nog als een homogene groep gezien, met slechts één manier van internetten. In de praktijk zijn er tientallen manieren waarop mensen websites bezoeken en gebruiken. 

Voor mensen met een beperking geldt dat niet iedere website even toegankelijk is. Veel websites en apps functioneren niet in combinatie met een schermlezer of bij gebruik van slechts een toetsenbord. Hierdoor kan deze groep mensen niet of nauwelijks hun weg vinden op deze websites. Zeer vervelend als je het recept voor een stoofschotel niet kan lezen, maar het is pas echt problematisch als je niet kunt internetbankieren, je belastingaangifte kunt doen of online boodschappen kunt bestellen.

Zo bleek uit onderzoek van Digitaal Toegankelijk.com dat vrijwel alle Nederlandse supermarkten niet voldoen aan de eisen rondom digitale toegankelijkheid. Ook het bankwezen laat steken vallen op dit gebied, zo bleek uit eerder onderzoek van hetzelfde platform.

Verplichte digitale toegankelijkheid voor overheidsorganisaties

Voor (semi-)overheidsorganisaties gelden specifieke eisen rondom digitale toegankelijkheid. Uiteraard moet een website, app of ander digitaal platform voldoen aan de toegankelijkheidseisen van het WCAG. Voorbeelden van deze eisen zijn bijvoorbeeld het toevoegen van ondertitels bij video’s, het gebruiken van juiste contrastratio’s en het toevoegen van labels voor knoppen.

Overheidsorganisaties hebben tot 23 september om (minstens) een toegankelijkheidsverklaring opgesteld te hebben. 

Die verkrijg je door eerst de huidige situatie duidelijk in beeld te brengen door een toegankelijkheidsonderzoek. Uit het onderzoek blijkt vervolgens welke aspecten direct verbeterd kunnen worden en welke in de nabije toekomst aangepast kunnen worden. Een overzicht hiervan wordt gepubliceerd in de verplichte toegankelijkheidsverklaring

Hoe zorg je ervoor dat je voldoet aan de regels vóór 23 september?

De overgrote meerderheid van de ondervraagde ambtenaren in het onderzoek (40% vindt het zeer belangrijk, 4% belangrijk) vindt dat er stappen ondernomen moeten worden voor meer digitale toegankelijkheid. Goed om te horen, maar wat kunnen (semi-)overheidsorganisaties doen om dit plan in de praktijk te brengen?

Toegankelijkheidsonderzoek

De eerste stap in het proces is altijd het uitvoeren van een toegankelijkheidsonderzoek. Dit onderzoek brengt niet alleen de toegankelijkheid van de website of app in kaart maar geldt ook als opzet voor de verbetering hiervan. 

Digitaal Toegankelijk.com voert toegankelijkheidsonderzoeken uit, adviseert organisaties op het gebied van digitale toegankelijkheid en heeft zelf ervaren developers aan boord om verbeteringen zelf door te voeren. Uw organisatie digitaal inclusief? Neem contact met ons op voor meer informatie.

Digitaal toegankelijk

Waarom digitale toegankelijkheid een hoge prioriteit moet zijn voor webwinkels

Door Apps & Websites, Wetgeving Geen Reacties

De digitale transformatie is in de afgelopen maanden vanwege het COVID-19 virus in een versnelling geraakt. Thuiswerken werd het nieuwe normaal en producten en diensten werden meer dan ooit tevoren afgenomen via het internet.

Keerzijde van de digitalisering
Deze digitale transformatie kent ook een keerzijde, met name voor de fysieke winkels en detailhandelaren. Alhoewel deze tijdens de ‘slimme lockdown’ open mochten blijven, is het aantal bezoekers sterk afgenomen. De consumenten die wel de deur uitgaan en de winkelstraat bezoeken besteden hier aanzienlijk minder tijd dan vóór de corona-uitbraak en bezoeken – logischerwijs – ook minder winkels.     

De digitale transformatie na COVID-19
De verminderde drukte in de winkelstraten kan op een aantal manieren worden verklaard. Ten eerste hebben consumenten goede redenen om zo voorzichtig mogelijk te zijn en daarom zo veel mogelijk thuis te blijven. Daarnaast zijn veel consumenten simpelweg gewend geraakt aan de gemakken van het online bestellen van producten of afnemen van diensten.

De Rabobank laat weten dat ook na de stapsgewijze opheffing van de slimme lockdown, winkeliers in onzekerheid blijven verkeren. De omzet valt nog altijd tegen en deze weegt nauwelijks op tegen vaste lasten zoals de huurkosten van winkelpanden. Het is daarom belangrijker dan ooit tevoren voor winkeliers om over een goed functionerende- en digitaal toegankelijke webshop te beschikken.

Digitale toegankelijkheid wordt in de praktijk nog te vaak onderschat of niet serieus genomen

Digitale toegankelijkheid wordt nog steeds te vaak als een bijzaak gezien, terwijl dit bovenaan de prioriteitenlijst zou moeten staan. Sterker nog, het is zelfs wettelijk verplicht om goederen en diensten zo toegankelijk mogelijk aan te bieden. Deze zogeheten Wet gelijke behandelingen op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz), geldt voor zowel overheidsinstanties als het bedrijfsleven en zowel op offline- als online gebied.

Domino’s pizza spant rechtszaak aan om onder digitale toegankelijkheid uit te komen
Toch voldoen nog veel bedrijven niet aan de digitale toegankelijkheidseisen. Enkele grote organisaties zijn hierdoor reeds al in justitiële problemen gekomen. Bijvoorbeeld de wereldwijd gevestigde pizzaketen Domino’s Pizza, waarvan de website ontoegankelijk verklaard werd. Domino’s werd daarom opgedragen om de website aan te passen. Echter, de pizzaketen was het hier niet mee eens en besloot de uitspraak aan te vechten. Met als reden dat er “geen duidelijke regels bestaan omtrent digitale toegankelijkheid”. Het aanvechten had geen succes. De vermeende onwetendheid en het gebrek aan inlevingsvermogen zijn het imago van Domino’s Pizza niet ten goede gekomen. Om nog maar te zwijgen over de opgelopen gerechtskosten. 

Minder omzet voor webwinkels als gevolg van een gebrek aan digitale toegankelijkheid

Een slecht toegankelijke website zorgt ervoor dat ongeveer driekwart van alle mensen met een beperking er niet in slaagt om hun aankoop af te ronden. Dit is een groot verlies voor de omzet, maar ook een zeer spijtige zaak voor iedereen met een beperking. Onderzoek uitgevoerd in het Verenigd Koninkrijk heeft uitgewezen dat maar liefst 82% van de mensen met een beperking meer zouden besteden als webwinkels toegankelijker waren.

Slechts 2% van de websites is volledig digitaal toegankelijk
Helaas hebben veel webwinkels de digitale toegankelijkheid nog niet op orde. Uit een recente wereldwijde analyse van maar liefst 10 miljoen verschillende websites, bleek dat slechts 2% volledig digitaal toegankelijk is. De grootste problemen werden ondervonden in pop-ups, knoppen, pictogrammen en formulieren van de sites.

Hoe kan je jouw webwinkel wél digitaal toegankelijk maken: een toegankelijkheidsonderzoek

Een niet digitaal toegankelijke website of webwinkel kan dus leiden tot omzetverliezen en negatieve publiciteit. Echter, voor veel bedrijven en organisaties is dit een volledig nieuw en soms onbekend aspect van de online verkoop en dienstverlening.

Eén van de eerste stappen in het proces van een volledig digitaal toegankelijke webwinkel is het opstarten van een toegankelijkheidsonderzoek, om zo de huidige situatie in kaart te brengen. Digitaal Toegankelijk.com helpt graag mee om jouw webwinkel zo inclusief mogelijk te maken. Wil je meer weten? Neem dan vrijblijvend contact op met een van onze specialisten en ontdek de mogelijkheden die dit onderzoek kunnen bieden.

Digitaal toegankelijk

Leuk hoor, al die plaatjes!

Door Apps & Websites, Slechtziend Geen Reacties

Marrit blogt voor Digitaal Toegankelijk.com maandelijks over haar online ervaringen als slechtziende. Dit keer schrijft ze over het gebruik van visuele content op social media en internet. Klik om het artikel te lezen waarin Marrit haarzelf voorstelt.

Regelmatig scroll ik door Facebook en LinkedIn, bekijk ik websites als ik iets op wil zoeken of lees ik een nieuwsartikel op een website van bekende kranten. Overal worden natuurlijk plaatjes en foto’s gebruikt ter ondersteuning van het verhaal. Maar als slechtziende kan ik daar niet altijd evenveel van brouwen. Ik zie soms alleen maar een hoop kleuren in elkaar overlopen of tekst heeft geen goed contrast waardoor ik hem niet kan lezen.

Alt-tekst

Gelukkig is daar al lange tijd geleden iets voor bedacht, wat alt-tekst heet. Voluit ook wel alternatieve tekst. Je ziet het soms wel staan als je een afbeelding toevoegt op je website of in een nieuwsbrief. Op social media zit de functie vaak wat meer verscholen. Alternatieve tekst is er om te laten zien als een afbeelding niet zichtbaar is, zoals wanneer een website niet goed geladen wordt, maar ook voor blinden en slechtzienden die gebruikmaken van een schermlezer met voorleessoftware of braille. Als je de alt-tekst goed invult weet iemand die hem niet goed ziet ook wat er te zien is op een afbeelding.

Automatische alt-tekst

Op Facebook wordt tegenwoordig ook veel automatische alt-tekst gebruikt. Dan vult Facebook in wat er op een afbeelding staat. Meestal zijn dit maar een paar kernwoorden, waardoor je eigenlijk nog geen idee hebt wat er op de foto staat. Denk maar aan ‘close-up 2 gezichten’ of ‘boom picknicktafel fiets’ of ‘buiten baby 1 persoon’. Dit komt doordat er alleen bepaalde objecten worden herkend. Soms wordt de tekst op een plaatje voorgelezen, maar soms ook niet en dan hoor je enkel ‘tekst’. Erg jammer want regelmatig wordt juist in de afbeelding belangrijke informatie gedeeld. Denk maar eens aan een aankondiging van een evenement met datum, tijd en locatie. Maar ook afbeeldingen met quotes erop zijn leuk om te lezen en daarvan krijg ik ook graag de tekst mee.

Zelf invullen

Je ziet het al, automatische alt-tekst is nog niet zo ver ontwikkeld en daarom is het belangrijk om zelf de alternatieve teksten in te vullen. Ik heb er zelf onlangs een online workshop over gegeven en blogs over geschreven op mijn eigen site. Veel mensen wisten al wel dat je alt-tekst kunt invullen op je website en dat dat meehelpt aan je SEO. Maar dat je ook in je nieuwsbrief én op social media alt-tekst kunt toevoegen was voor veel mensen nieuw.

Verborgen

Helaas zit de alt-tekst functie op veel social media-kanalen verborgen. Zo heb ik uitgezocht dat je op Instagram naar geavanceerde instellingen moet om de alt-tekst in te vullen. Helaas lukte het een aantal mensen alsnog niet om de alt-tekst in te vullen na mijn tips. Zelf gebruik ik geen Instagram, dus ik heb verder geen idee hoe dat werkt. Op Facebook moet je eerst op het bewerk-icoontje op de afbeelding klikken voor je bij veel instellingen komt en dan nog in de balk links alt-tekst opzoeken. Gelukkig was LinkedIn iets toegankelijker en krijg je meteen rechts bovenin de afbeelding een knop ‘alternatieve tekst toevoegen’.

Computer versus mobiel

Helaas was veel van bovenstaande alsnog alleen mogelijk op de computer en niet in de mobiele apps. Hopelijk wordt het in de toekomst makkelijker om ook op de mobiel alt-tekst toe te voegen, want daar plaatsen de meeste mensen toch foto’s op social media. Het is toch een klus om dan later nog op de computer je afbeelding te bewerken en dat extra werk wil je vaak niet doen.

Ik hoop dat de automatische alt-tekst in de toekomst beter wordt, maar ook dat je makkelijker alt-tekst kunt toevoegen in de apps zodat mensen toch zelf hun alt-tekst kunnen invullen. Want een goede beschrijving van een afbeelding kun je het beste zelf maken in plaats van te hopen dat de paar objecten die herkend worden genoeg vertellen. Dan kan ik de aankondigingen van evenementen, leuke quotes en andere afbeeldingen ook goed meekrijgen.

Digitaal toegankelijk

Ondersteuning bij toegankelijke websites: een interview met Aally

Door Apps & Websites Geen Reacties

Vanuit het platform Digitaal Toegankelijk.com zijn wij altijd op zoek naar innovatieve oplossingen voor de problemen die mensen met een beperking dagelijks (online) ervaren. Slimme start-ups zorgen ervoor dat de digitale ervaring van miljoenen Nederlanders (en gebruikers buiten ons land!) iedere dag prettiger is. Veel van deze oplossingen komen van Nederlandse bodem. Zo interviewde we eerder Envision over hun slimme oplossingen voor blinden en slechtzienden.

Nu hebben we het genoegen gehad om een andere Nederlandse start-up te interviewen. In dit artikel worden vragen beantwoord over de innovatieve app Aally. Aan het woord is Ivar Illing van Visionair.

Wat is het verhaal achter Aally? 

Aally is een product van Visionair, een start-up die zich richt op het toegankelijk en bruikbaar maken van websites voor iedereen ongeacht beperking. Hiervoor was ik werkzaam bij Optelec, de wereldwijde marktleider op het gebied van hardware en software voor blinden en slechtzienden. Ik was daar verantwoordelijk voor Productmanagement en samen met de toenmalige CFO zijn we deze onderneming begonnen. De voormalige CEO heeft ons in het begin geholpen met het opstarten van Visionair. Inmiddels zijn we met 6 mensen.

Hoe is het idee voor Aally ontstaan? 

Het idee is ontstaan omdat wij constateerden dat er nagenoeg geen oplossingen zijn om websites te laten voldoen aan de technische richtlijnen voor toegankelijkheid en dat het benodigde werk bovendien zeer arbeidsintensief is. Ook zagen wij dat het voldoen aan de toegankelijkheidsrichtlijnen niet betekent dat een website ook bruikbaar is voor iedereen. 

Wij verkochten bij ons vorige bedrijf schermleessoftware en vergrotingssoftware. Het was voor ons een eyeopener dat uit verschillende gebruikerstesten bleek dat veel van onze klanten met deze hulpmiddelen niet in staat waren om het internet te gebruiken. Dit viel vooral op bij de slechtziende gebruikers. Het bleek erg lastig te zijn om het web op te gaan als je afhankelijk bent van vergrotingssoftware. 

Hieruit is het idee ontstaan van Aally: is het niet mogelijk om de gebruiker een persoonlijke weergave aan te bieden die geoptimaliseerd is voor jou? Kunnen we de hulpmiddelen die de gebruiker nodig heeft niet inbouwen in de website weergave zodat de website geoptimaliseerd is voor de gebruiker er geen speciale externe hulpmiddelen nodig zijn? De gedachte was dat als je technisch in staat bent een responsive website aan te kunnen bieden, je ook een persoonlijke aangepaste toegankelijke site moet kunnen aanbieden. Deze uitdaging zijn we aangegaan met Aally.

Hoe zit het met de naam Aally?

De naam Aally (wij spreken het uit als “Elly”) is ontwikkeld onder begeleiding van The Stone Twins, een prijswinnend creatief merkenadviesbureau. Aally is geïnspireerd op het numeronym ‘a11y’. Dit is de internationale afkorting waarmee programmeurs het woord ‘accessibility’ bedoelen. A11y  staat voor  een a, dan nog 11 letters, en dan een y. Aally is een samenvoeging van Aa en A11y. Het teken Aa staat op websites vaak op een knop waarmee je toegankelijkheidsinstellingen kunt aanpassen. Hierdoor wordt bijvoorbeeld de tekst beter leesbaar of het kleurgebruik aangepast.


Ivar heeft zelf een zicht van 1% en heeft daardoor tijdens zijn school- en studiecarrière zelf veel meegemaakt hoe het dagelijks leven niet toegankelijk was voor blinden en slechtzienden. In dit interview met Ivar lees je meer over zijn persoonlijke motivatie voor het bijdragen aan een inclusievere online samenleving.

De app laat gebruikers contrast en lettertypes aanpassen, leest teksten gemakkelijk voor en is bruikbaar voor gebruikers met een toetsenbord. Voor welke doelgroep(en) is de software ontwikkeld?

Aally is bedoeld voor iedereen met een beperking (zoals ook gedefinieerd in de WCAG richtlijn).  Begin dit jaar hebben wij de eerste versie gelanceerd. Deze versie bevat primair hulpmiddelen voor blinden en slechtzienden. Veel van deze hulpmiddelen zijn echter ook bruikbaar voor andere beperkingen. 

Denk hierbij aan onze toetsenbordnavigatie voor motorisch beperkten, een speciaal lettertype en kleurenpalet voor dyslexie, een leesliniaal , vereenvoudigde weergave en een voorleesfunctie. Hierbij viel tijdens onze gebruikerstesten vooral op dat de ingebouwde schermlezer en toetsenbordnavigatie het lezen, begrijpen en navigeren binnen de pagina enorm vergemakkelijkt. Daarnaast heeft Aally een beheeromgeving. Hierin kunnen we een website beheerder ondersteunen in het zichtbaar maken van toegankelijkheid issues op zijn of haar site. Zo speelt Aally niet alleen een rol voor de eindgebruiker maar ook voor de website eigenaar.

Met welke content managing systemen werkt Aally?

Ons platform draait in de cloud en is onafhankelijk van gebruikte techniek of CMS. Aally kijkt alleen naar de structuur van de website, presenteert de site in een alternatieve, aangepaste weergave en voegt de leeshulpmiddelen toe. Omdat Aally niets met de content doet, is ons platform veilig en zijn er geen privacy issues. Momenteel werkt onze oplossing in Chrome en de laatste versie van Edge. Ondersteuning voor Firefox op de desktop en Chrome  en Safari op mobiel wordt binnenkort geïntroduceerd.  

Hoe reageert de markt op Aally?

Aally is aan begin van de corona crisis op de markt gebracht. Daar hebben wij ook last van gehad, aangezien onze eerste klanten door de crisis afhaakten. Langzaam zien we herstel in onze markt. Op dit moment wordt Aally gebruikt op een aantal websites waaronder een belangenorganisatie ICT4Handicap.nl en Parachutespringen.nl. Deze laatste is bijzonder. 

De meeste mensen zouden niet verwachten dat een dergelijk bedrijf mensen met een beperking als klant hebben. Hieruit blijkt maar weer dat je niet op vooroordelen moet afgaan, ook niet bij het inclusief maken van je website. Mensen met een beperking willen net zo graag zo’n bijzondere ervaring opdoen als mensen zonder een beperking. En dan is het belangrijk dat ook mensen met een beperking je website kunnen lezen en gebruiken.

Hoe ziet de toekomst er uit?

Aally is vooral gericht op het beter bruikbaar maken van websites voor mensen met een beperking. Naast de module voor een visuele beperking willen wij daarom ook modules uitbrengen voor dyslexie, laaggeletterdheid, mensen met auditieve, motorische en cognitieve beperkingen. Aan de beheerkant van ons platform kijken we als gezegd naar het integreren van gereedschappen en dashboards om websitebeheerders de tools te geven om hun website beter toegankelijk te maken. Ons uiteindelijke doel is om een eindgebruikers versie te maken in de vorm van een app waarmee de consument al zijn zaken kan regelen op een toegankelijke manier.

Ivar Illing
Aally.app

Een demo aanvragen

Namens Digitaal Toegankelijk.com wil ik Ivar hartelijk bedanken voor het participeren aan dit interview. Lezers die benieuwd zijn naar de mogelijkheden van Aally voor hun website kunnen een gratis demo aanvragen.

Digitaal toegankelijk

Een toegankelijkheidsonderzoek voor een inclusievere website

Door Apps & Websites Geen Reacties

De coronacrisis heeft er niet voor gezorgd dat de deadline voor (semi-)overheidswebsites en digitale toegankelijkheid is opgeschoven, deze datum blijft 23 september. Voor deze instanties is het dus van belang om voor 23 september een website te hebben die voldoet aan de WCAG toegankelijkheidseisen of een duidelijke planning hebben om op korte termijn aan deze eisen te voldoen. Om de toegankelijkheid van de huidige website goed in kaart te brengen, raadt de overheid een toegankelijkheidsonderzoek aan, per website waar de organisatie verantwoordelijk voor is. 

In dit artikel wordt beschreven wat een toegankelijkheidsonderzoek precies is, hoe organisaties een toegankelijkheidsonderzoek aan kunnen vragen en hoe de resultaten geïmplementeerd kunnen worden. 

Wat is digitale toegankelijkheid?

Bezoeker die deze website voor het eerst lezen kunnen onbekend zijn met het onderwerp digitale toegankelijkheid. Voor toegankelijke websites en apps is het van belang dat deze door iedereen gebruikt kunnen worden. Ook mensen met een beperking, die externe hulpmiddelen gebruiken om hun weg op het internet te vinden, moeten de digitale producten kunnen gebruiken. Voorbeelden van hulpmiddelen zijn bijvoorbeeld een schermlezer voor mensen met een visuele beperking of het gebruik van een toetsenbord in plaats van een muis voor mensen met een mobiliteitsbeperking. 

Om bedrijven, organisaties en overheidsinstanties wereldwijd te helpen bij het realiseren van digitaal toegankelijke producten, zijn de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) opgesteld. Deze richtlijnen helpen webmasters bij het inclusief maken van websites en apps. Omdat ruim 80% van de verplichte toegankelijkheidseisen door een mens gecontroleerd moeten worden, wordt het aangeraden om een toegankelijkheidsonderzoek uit te laten voeren. Hieronder staan de verschillende stappen besproken die doorlopen worden tijdens het uitvoeren van dit onderzoek.

Een toegankelijkheidsonderzoek aanvragen

Voordat een organisatie aan de slag kan met digitale toegankelijkheid, moet de huidige situatie overzichtelijk gemaakt worden. De volgende stappen worden doorlopen om het toegankelijkheidsonderzoek zo efficiënt mogelijk af te ronden.

1. Overzicht

Mogelijk vallen er meerdere websites en apps onder de verantwoordelijkheid van de organisatie in kwestie. Voor de toegankelijkheidstest is het belangrijk om een overzicht te hebben van al deze digitale producten.  

2. Inventarisatie

Tijdens de inventarisatiefase wordt per website of app gekeken of het haalbaar is om de WCAG AA eisen te halen voor 23 september. Dit wordt gedaan aan de hand van een bondige analyse, waarin onder andere de techniek achter de website, externe systemen en redactieleden onder de loep worden genomen. 

3. Toegankelijkheidsonderzoek

In dit onderdeel van het proces wordt per website een toegankelijkheidsonderzoek uitgevoerd. De specialisten van Digitaal Toegankelijk.com zullen aan de hand van de WCAG richtlijnen de website handmatig nalopen, om zo de digitale toegankelijkheid te onderzoeken. Stuk voor stuk wordt ieder aspect van de richtlijnen afgewerkt, zodat er een volledig en compleet beeld gevormd kan worden van de huidige situatie van de website. Voor instant resultaten kan de quickscan gebruikt worden. Deze scan geeft een indicatie van de huidige staat van de website, maar geldt niet als volledig onderzoek.

In de praktijk wordt niet alleen de content beoordeeld, maar ook de techniek achter de website. De volledige lijst met eisen wordt in dit artikel op een eenvoudige manier uitgelegd, zodat ook mensen zonder technische kennis de lijst gemakkelijk kunnen begrijpen.

4. Actieplan

De uitkomsten van het onderzoek worden vervolgens gebruikt om een actieplan op te stellen. Organisaties worden geadviseerd om de gehele organisatie te betrekken bij het toegankelijk maken van de website. Dit kan gebeuren door bestuurlijk draagvlak te creëren, te specificeren welke werknemer of afdeling verantwoordelijk is voor welk specifiek onderdeel én door structureel budget en capaciteit te reserveren voor dit onderwerp. 

Per website moet vervolgens gespecificeerd worden wat er moet gebeuren om tot een digitaal toegankelijk product te komen. In dit plan wordt onder andere vermeld wie binnen de organisatie verantwoordelijk wordt voor specifieke onderdelen van het plan, eventuele trainingen die nodig zijn voor werknemers en het continu maken van digitale toegankelijkheid in de processen. Digitaal Toegankelijk.com helpt organisaties bij het opstellen van dit plan.

5. Toegankelijkheidsverklaring

In de toegankelijkheidsverklaring wordt vermeld in hoeverre de website al aan de eisen voldoet en, indien nodig, welke acties worden ondernomen om ervoor te zorgen dat de website volledig toegankelijk wordt. Het opstellen van deze verklaring is verplicht voor (semi-)overheidsinstanties. De volgende gegevens zijn nodig om een toegankelijkheidsverklaring op te stellen:

  • Alle URL’s waar de organisatie verantwoordelijk voor is.
  • De resultaten van het toegankelijkheidsonderzoek.
  • Indien nodig, de planning voor het verbeteren van de toegankelijkheid.
  • De naam en functie van de tekenbevoegde manager of bestuurder.

6. Continue toegankelijkheid

Digitale toegankelijkheid is geen project dat eenmalig opgezet wordt, het is een continu proces. Vandaar dat het van belang is om regelmatig de toegankelijkheid van digitale producten te blijven testen. Vanuit de overheid is het verplicht om de toegankelijkheidsverklaring minimaal jaarlijks te vernieuwen. Niet alleen de verklaring kent een beperkte houdbaarheidsdatum, ook de resultaten van een toegankelijkheidsonderzoek mogen niet ouder zijn dan 2 jaar.

Toegankelijkheidsonderzoek aanvragen

Zonder technische kennis kunnen de webrichtlijnen van de WCAG overweldigend overkomen. Digitaal Toegankelijk.com helpt organisaties op meerdere manieren bij het voldoen aan deze richtlijnen. De eerste stap naar een digitaal toegankelijke website is het laten uitvoeren van een toegankelijkheidsonderzoek. Neem contact met ons op om vrijblijvend meer te weten te komen over de mogelijkheden die dit onderzoek uw organisatie kan bieden. 

Maak ook jouw website of app toegankelijk!

We komen graag langs om te bepalen welke stappen jullie kunnen zetten richting een toegankelijk product

Afspraak maken
Digitaal toegankelijk

Zien met behulp van artificial intelligence (AI): een interview met Envision

Door Apps & Websites, Blind, Kleurenblind, Slechtziend, Tips & Trics, Tools, Visuele Beperking Geen Reacties

Hoe kan moderne technologie worden ingezet om blinden en slechtzienden te helpen om te zien, lezen en de wereld meer te ervaren? De Haagse startup Envision heeft een antwoord op deze vraag gevonden. 

Deze oplossing is tweeledig. De eerste oplossing is voor iedereen toegankelijk zonder hardware aan te schaffen. Dit is namelijk een app: Envision voor iOS en Android. De app leest alle soorten tekst op aan de gebruiker, van voedsel verpakking tot posters en telefoon- en tv schermen. Daarnaast worden meer dan 60 talen herkend door de app.

Niet alleen helpt de app om gebruikers die slechtziend of blind zijn om teksten te begrijpen, ook is het mogelijk om voorwerpen en zelfs mensen te kunnen herkennen. De app herkent objecten die gescand worden en vertelt de gebruiker wat zich voor de lens van de camera bevindt. In het voorbeeld op de website van Envision worden onder andere een pot pindakaas, een plant en kast gescand en herkend door de app.

De mogelijkheid om personen te herkennen is wat ons betreft de kers op de taart. De app kan aangeleerd worden om de gezichten van vrienden, familieleden of collega’s te herkennen, zodat deze door de app gescand en herkend kunnen worden.

Het gebruiken van een telefoon voor bovenstaande mogelijkheden beperkt de gebruiker wel enigszins, er moet immers altijd minstens één hand gebruikt worden voor de telefoon. Dit is waar het tweede gedeelte van de oplossing van Envision voor gebruikt wordt. Het Haagse bedrijf heeft in samenwerking met Google de software namelijk beschikbaar gesteld voor de Google Glass 2. In het onderstaande interview met Ilse Madelein Velema worden alle prangende vragen van Digitaal Toegankelijk.com over Envision en Envision Glasses beantwoord. Benieuwd naar de app? Deze is 14 dagen gratis te gebruiken en te downloaden voor iOS en voor Android

Een iPhone wordt vastgehouden door een vrouwWat is het verhaal achter Envision? Hoe is het idee voor Envision ontstaan? 

Karthik Mahadevan studeerde af als industrieel ontwerper wanneer hij een lezing gaf aan een blindenschool in India. “Ik legde uit dat ik als ontwerper oplossingen voor problemen zoek en vroeg de studenten welk probleem ze wilden oplossen. Ieder van hen zei gelijk dat ze onafhankelijker wilden zijn. Hiermee bedoelden ze toegang tot visuele informatie. Als dit zo’n groot probleem is, waarom doe ik er dan niets aan? ” Het idee achter Envision was geboren.

Hoe is de software ontwikkeld? 

De software ontwikkelde Karthik samen met vriend en oud-huisgenoot, ook genaamd Karthik, Kannan. Karthik Kannen werkte na zijn studie aan de software kant en was hierdoor een goede aanvulling op Mahadevan.

Als eerste werd gewerkt aan een app voor de iPhone. Toen deze uitgebracht werd kregen we erg veel positieve reacties van gebruikers. Later is daar een android app bij gekomen. 

Hoe wordt er vanuit de markt gereageerd op het product?

We hebben inmiddels meer dan 7.000 betalende gebruikers in ruim 50 landen en groeien hard. Dus ik zou zeggen, erg goed! Experts zijn ook enthousiast over de huidige smartphone-versie. ‘Envision biedt functies die de zelfstandigheid van mensen met een visuele beperking direct vergroten’, aldus Henk Abma van Bartiméus. We zijn constant bezig met het optimaliseren van de software en staan om deze reden graag dichtbij onze gebruikers. Het is erg belangrijk om constant feedback te ontvangen voor gebruikersgericht ontwerp.

Ik zag de Envision Glasses op de website als pre order staan. Kun je iets meer vertellen over dit product?

Jazeker! De Envision Glasses is een combinatie van de Google Glass 2 en Envisions bekroonde kunstmatige intelligentie technologie (AI). De technologie, die nu al beschikbaar is als smartphone app, geeft duizenden gebruikers zelfstandig toegang tot de wereld om hen heen. Net zoals de app, gebruikt de slimme bril kunstmatige intelligentie om visuele informatie te herkennen en te vertalen naar gesproken woord. Maar nu dus ook helemaal handsfree. Nòg een dikke plus van de smartglasses is dat we videobellen hebben toegevoegd. Hierdoor kan de gebruiker makkelijk en snel iemand bellen om bijvoorbeeld een wegblokkade te omzeilen of te weten welke van de 100 soorten pindakaas gekocht moet worden. 

Hoe is de Envision Glasses tot stand gekomen?

We zijn met Envision al een hele tijd bezig om onafhankelijkheid voor blinden ook handsfree te maken. Als je al afhankelijk bent van een blindenstok of geleidehond, dan is het fijn als er aan je andere hand niet ook een telefoon geplakt zit. Doordat we veel vraag kregen naar een draagbare tool, zijn we de beschikbare smartglasses in de markt gaan testen. Hierover hebben we lang gedaan, omdat de gebruiksvriendelijkheid en kwaliteit voor onze gebruikers voorop staan. Toen Google met de Google Glass 2 kwam, hebben we hiervoor gekozen. Deze voldeed aan al onze eisen en de samenwerking met Google verloopt heel soepel.

Wanneer is de bril voor het publiek beschikbaar?

Goede vraag! Vanaf nu kan de bril besteld worden in de pre-order en de verzending hiervan gaat in augustus plaatsvinden. 

Hoe ziet de toekomst van Envision er uit?

We zijn, net zoals veel andere bedrijven, getroffen door Corona. Dat betekent niet dat we gestopt zijn met alles op alles zetten om Envision te blijven optimaliseren! We zijn druk bezig het bedrijf gezond deze periode door te laten komen. Waar we plannen hadden om in 2020 landen te bezoeken om hier demo’s te geven en onze gebruikers te ontmoeten, laat dit nu op zich wachten. We hebben nu, samen met onze ambassadors, een plan opgesteld waarbij zij in hun eigen land meet-ups gaan organiseren zodat mensen toch de mogelijkheid krijgen onze producten te proberen.

Als we deze periode door zijn, dan staat er op de planning om zoveel mogelijk assistive apps voor blinden en slechtzienden op de Envision Glasses te krijgen. Uiteraard zijn we voorzichtig, want de kwaliteit moet niet ten onder doen aan ons product. Daarna is het doel om onze software ook op andere hardware te hebben en een breder Envision assortiment aan te kunnen bieden.

Toekomst in het kort: een gezond Envision waar we onze (bijna) wekelijkse software updates kunnen blijven doen en samen met onze partners de Envision Glasses groot kunnen maken!

Wat staat er naast de Glasses nog meer op de planning?

Voornamelijk het optimaliseren van onze apps en de Envision Glasses, maar we willen de software ook op andere devices krijgen. Belangrijkst hierbij is dat onze software een toegevoegde waarde biedt aan onze gebruikers. Welke devices dat gaan worden, hangt dus van onze gebruikers af! 

Hoe willen jullie groeien, nationaal en internationaal?

Grappig dat je het vraagt! We zijn in Nederland bekend omdat we innovatief zijn in tech en de eerste die de Google Glass voor de eindgebruiker lanceren. In het buitenland zijn we eigenlijk al iets bekender. Onze grootste afzetmarkt momenteel is Amerika, met Rusland, Duitsland, India en Japan opvolgend. Allereerst staat er op de planning dat we in ieder land een gebruikersgroep hebben die onze producten graag gebruikt en bereiden we ons Ambassador Program uit, zodat onze loyale gebruikers ook wat terug kunnen verwachten van ons. Daarnaast staat in de planning om de landen waar we nog minder groot zijn, maar waar we wel gebruikers hebben, te bezoeken en te ontdekken waar we toegevoegde waarde kunnen bieden.

De Envision Glasses gaan we, zodra gezondheidstechnisch weer mogelijk, internationaal promoten door naar de landen te gaan waar veel mensen om een real-life demo hebben gevraagd. We merken, en dat is begrijpelijk, dat men de bril graag eerst wilt proberen en daar geven we gehoor aan.

Envision gratis uitproberen

Digitaal Toegankelijk.com kan niet anders dan zulke innovatieve technieken als die van Envision bewonderen. We willen lezers er graag op wijzen dat de app twee weken gratis uit te proberen is. Via deze link voor iOS en deze link voor Android kan de app direct gedownload worden.

Meer lezen over digitale toegankelijkheid

Edwin Ruyer (Blinde man) met telefoon
Apps & Websites

Ruim 71 procent overheidswebsites niet digitaal toegankelijk

Meer dan 70 procent overheidswebsites voldoet niet aan nieuwe toegankelijkheidswetgeving die op 23 september ingaat.…
Blind

Hoe ervaren blinden en slechtzienden emoji’s?

Emoji’s; plaatjes die je kunt toevoegen aan je bericht om je boodschap net iets duidelijker…
Spraakapraxie & Dysartrie

Toegankelijkheidsonderzoek gemeentes Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht

Vanaf 23 september zijn (semi-)overheidswebsites wettelijk verplicht om te voldoen aan de richtlijnen rondom digitale…
Auditieve Beperking

Telefonisch een kappersafspraak maken als je doof bent

Stel, je bent doof en je wilt een afspraak maken met je huisarts, je kapper…
Digitaal toegankelijk

Onderzoek: apps van supermarkten voor blinden en slechtzienden

Door Apps & Websites, Blind, Slechtziend, Visuele Beperking Geen Reacties

Tijdens de corona crisis zagen supermarkten een enorme stijging in het aantal online shoppers. Om aan deze toenemende vraag te voldoen hebben veel supermarkten extra personeel in dienst genomen om het logistieke aspect van de online bestellingen te ondersteunen. Helaas hebben supermarkten niet gelet op de digitale toegankelijkheid van de apps die gebruikt worden om online boodschappen te doen. Hierdoor is het niet voor iedereen mogelijk om thuis via een app boodschappen te bestellen.

Klanten die, vanwege bijvoorbeeld een visuele beperking, gebruik maken van een schermlezer, lopen vaak tegen obstakels aan in de apps van supermarkten. Digitaal Toegankelijk.com bracht samen met Charissa Kalloe de digitale toegankelijkheid van 12 supermarkten in kaart. De apps die getest zijn, behoren toe aan supermarktketens Albert Heijn, Plus, Dirk, Lidl, Coop, Deen, Ekoplaza, Jumbo, Spar, Aldi, Hoogvliet en DekaMarkt. 

Charissa is zeer slechtziend en maakt daarom veel gebruik van Apple’s VoiceOver. Ze heeft de hindernissen die ze tijdens het gebruik van de schermlezer ondervindt gedeeld met het testteam. De testen zijn op basis van deze informatie afgenomen. Naast het feit dat ze haar ervaring gedeeld heeft, is ze ook verantwoordelijk voor 8 van de 12 testen.

Tijdens de test werd gekeken hoe de apps via Apple’s schermlezer VoiceOver te gebruiken zijn. Diverse aspecten van het online boodschappen doen kwamen aan bod, zoals het zoeken naar producten, het toevoegen van producten aan het winkelmandje en het daadwerkelijk bestellen. Voor een groep mensen vergen deze stappen nog altijd onnodig veel energie. Bij sommige supermarkten was het zelfs helemaal niet mogelijk om met behulp van een schermlezer de app te gebruiken. 

Appie App

Bij de app van Albert Heijn was vooral het begin verfrissend vergeleken met de andere apps. Zo zijn alle knoppen gelabeld op het beginscherm, waardoor deze goed voorgelezen worden. Het zoeken van een product gaat ook goed en tevens is het mogelijk om met VoiceOver het gezochte product toe te voegen aan de winkelmand. Bij het zoeken worden er suggesties gegeven op basis van de ingetypte karakters en ook dat werkt goed. De volledige productnaam, prijs en gewicht worden in één keer benoemd. Ook enkele productkenmerken en informatie worden benoemd.

De zigzagbeweging waarmee VoiceOver gebruikers normaalgesproken naar het vorige scherm kunnen gaan werkt helaas niet. Het was even zoeken naar de volledige productenlijst, maar uiteindelijk is deze gevonden onder het tabje ‘meer’ rechtsonderaan de pagina. Hier staat de knop producten met alle categorieën. De locatie van deze lijst is enigszins onlogisch en daardoor moeilijk te vinden.

Binnen de producten die hier staan, wordt netjes omschreven wat de gebruiker aantreft en voor welke prijs. Deze zijn weer makkelijk toe te voegen aan de winkelmand.

Het toevoegen aan de winkelmand kan op twee manieren. Als het product nog niet is toegevoegd, kan het toegevoegd worden door er dubbel op te klikken. Daarnaast kan de gebruiker het getal dat het aantal producten geeft omhoog vegen om een veelvoud van de producten aan de mand toe te voegen.

Al in het beginscherm staan onderaan 5 tabjes waar onder andere ook het boodschappenlijstje te vinden is. Als de knop ‘mijn lijstje’ geselecteerd wordt, wordt er opgelezen hoeveel producten er op het lijstje staan. Helaas werkt dit niet wanneer een andere knop, zoals ‘bonus’, aan wordt geklikt en daarna op ‘mijn lijstje’ wordt geklikt. Daarnaast worden prijzen opgelezen zoals ze ook gelezen worden en is er een totaalprijs vermeld.

Er is ook een knop met ‘recepten’. Als deze optie aangeklikt wordt en een vinger over het scherm bewogen wordt, lijkt het alsof de app denkt dat er wordt gescrold. Hierdoor kunnen de recepten niet aangeklikt worden. Als er vanaf boven steeds naar beneden geveegd wordt, kunnen de recepten wel aangeklikt worden. Al met al is de Appie van Albert Heijn heel goed te doen.

Conclusie

  • De knoppen zijn juist gelabeld
  • Zoekfunctie werkt goed
  • Productinformatie wordt in één keer opgenoemd
  • De zigzagbeweging werkt niet
  • Productenlijst moeilijk te vinden
  • Recepten kunnen niet gemakkelijk opgelezen worden

Plus

Bij de Plus app moet er eerst een supermarkt in de buurt aangeklikt worden en toestemming geven worden dat Plus de locatie gebruikt. Hierna verschijnt een scherm met een plattegrond waar verschillende plaatsen opgelezen worden. Helaas gebeurt er niets wanneer er op één van die plaatsen geklikt wordt. Helemaal links staat de ongelabelde knop ‘IC Close, mogelijk sluit’ die de gebruiker weer naar het beginscherm stuurt.

Na het kiezen van een supermarkt zonder te weten in welke plaats deze is, komt de gebruiker op het startscherm. Het eerste dat wordt opgelezen is een zoekveld. De zoekfunctie werkt naar behoren. 

De zoekresultaten geven ook een compleet beeld van het product. Dat wil zeggen, de naam, de prijs en het gewicht. De ingrediënten, voedingswaarde en allergieën worden voorgelezen door VoiceOver. Het vervelende is wel dat je eerst langs al deze informatie moet navigeren, voordat je de knop ‘toevoegen’ tegenkomt. Na het toevoegen verandert de ‘toevoegen’ knop in de ongelabelde knop ‘IC plus’, waarmee het aantal verhoogd kan worden. 

Onderaan de app staan verschillende tabjes die niet worden uitgesproken door VoiceOver. Als je één van die tabjes selecteert, vertelt VoiceOver wel wat er mogelijk staat. Helaas gaat dit alleen op voor de tab met de zoekfunctie. Bij de andere tabs zegt VoiceOver echter niets behalve dat het geselecteerd is. Hiermee kan een gebruiker van een schermlezer eigenlijk niets behalve op de gok een tab aanklikken.

Op de homepagina zie je producten die ervoor zorgen dat je boodschappen gratis worden bezorgd. Het zijn een aantal producten die horizontaal naast elkaar staan. Wanneer er doorheen genavigeerd wordt, wordt het volgende opgelezen:

‘Gratis bezorging, gratis bezorging, gratis bezorging, gratis bezorging, gratis bezorging.

Bij €10, bij 3 stuks, bij €10, bij €10, bij €10.

Aquarius, Capri-sun en Fuze Tea, Leffe, Hertog-Jan, Corona en Hoegaarden, Lay’s Oven, Sun Breaks, Snack a Jacks en Quaker Cruesli en nog 2 productgroepen.’

VoiceOver leest het per regel of rij terwijl het setjes van 5 zijn. Wat heel verwarrend is.

Screenshot van de app van Plus
Op de homepagina staat er op een gegeven moment ook ‘veilig boodschappen doen’. Hier vind ik informatie over boodschappen doen ivm de huidige corona situatie. Als er op de knop ‘meer informatie’ wordt gedrukt, wordt de gebruiker naar de website geleid. Dit werkt goed.

De zigzag functie werkt de ene keer wel en de andere keer niet. Als er, ‘IC nav close’ knop staat of ‘IC arrow left mogelijk vorige’, om een scherm af te sluiten, werkt het niet. Als er een knop ‘ aanbiedingen terug knop’ staat, werkt het wel. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat de knop de ene keer wel is gelabeld en de andere keer niet.

Er bestaat ook een optie om met de microfoon zoekopdrachten in te geven. Helaas stopte VoiceOver toen ik dit aanzette. Deze optie is in combinatie met VoiceOver helaas niet te doen.

Naast dat het beginscherm erg rommelig is, is het dus wel mogelijk om via een omweg producten in het winkelmandje te krijgen. Het is te doen, maar of het ook echt handig is, is de vraag.

Conclusie

  • Opstarten van de app gaat moeizaam met VoiceOver
  • Bij veel (belangrijke) knoppen ontbreekt een label
  • Zoekfunctie werkt naar behoren
  • Productinformatie wordt in het geheel opgelezen
  • Producten toevoegen aan het mandje gaat moeilijk
  • Acties zijn niet toegankelijk
  • De voice functie is niet bruikbaar in combinatie met een schermlezer

Dirk

Na het openen van de Dirk app wordt direct een melding weergegeven om toestemming te geven voor mijn locatie. Hierna verschijnt een plattegrond te zien om de dichtstbijzijnde winkel te kiezen. Na de ervaring met de Plus app is gekozen om direct naar het eind te scrollen. Onderweg komt de gebruiker de knop ‘Dit is mijn Dirk’ tegen.

Het welkomstbericht vormt direct een uitdaging. Als naar links of rechts geveegd wordt, leest de schermlezer op dat de gebruiker niet verder kan, terwijl er zichtbaar is dat er meerdere pagina’s zijn. De gebruikelijke methode om door zo’n slider te navigeren, met drie vingers, werkt hier niet. Een alternatieve manier van dubbel tikken en vasthouden werkt wel. Dit geeft wel aan hoe weinig toegankelijk de Dirk app is.

Hierna komt het beginscherm, dat begint met een knop die niet gelabeld is. Als daar op geklikt wordt blijkt het de boodschappenlijst te zijn. Naast de ongelabelde knop, wordt ‘0’ dus wat er in het lijstje terecht komt.dus dat is dan wat er in het lijstje terecht komt.

Na verder navigeren worden er 2 knoppen gevonden om producten te zoeken, namelijk ‘home search icon Dirk’ en ‘Home speech icon Dirk’. Als de zoekfunctie met stem geopend wordt, wordt de VoiceOver stem ook weer gedempt en is deze stem niet meer te horen. Dit werkt dus niet.

De normale zoekfunctie werkt prima en laat ook weer de suggesties zien. In de Dirk app wordt een geheel bedrag weer in delen opgesplitst. Daarnaast wordt ook het gewicht benoemd bij het product. Door middel van de ‘plus icon mogelijk voeg toe’ knop, kan het product worden toegevoegd aan mijn lijst. Als hetzelfde product nogmaals toegevoegd moet worden, blijkt dit een stuk lastiger te zijn. Tijdens het heen en weer navigeren wordt de ‘plus icon’ de ene keer wel en de andere keer niet voorgelezen.

De ingrediënten, voedingswaarde en omschrijving worden wel goed weergegeven.

De zigzag functie werkt hier ook niet. De tabs onderaan het beginscherm worden goed voorgelezen door VoiceOver. Tevens is de folder ook niet toegankelijk in de Dirk app.

Als er gekozen wordt voor de tab producten, worden eerst allerlei categorieën opgelezen. Na het selecteren van een desbetreffende categorie, wordt de gebruiker opnieuw verplicht om met VoiceOver te navigeren door alle andere categorieën om naar de producten te gaan die binnen de gekozen categorie behoren. Behoorlijk omslachtig dus.

Eenmaal aangekomen bij de producten, wordt alles afzonderlijk voorgelezen door VoiceOver. De productnaam, 3 en daarna 65 een ‘plus icon’ en daarna 500ml. Allemaal informatie die in één regel zou kunnen. Door het op te splitsen in 3 of 4 keer navigeren wordt het zeer onduidelijk voor gebruikers van schermlezers.

De zoekfunctie werkt goed, de tabs onderaan zijn ook gelabeld helaas is de rest van de app niet prettig om mee te werken.

Conclusie

  • Supermarkt kiezen gaat moeizaam
  • Het welkomstbericht is niet toegankelijk
  • Bij veel knoppen ontbreekt een label
  • De voice functie is niet bruikbaar in combinatie met een schermlezer
  • De zoekfunctie werkt goed
  • De zigzagfunctie werkt niet
  • De folders kunnen niet voorgelezen worden
  • Het vinden van producten gaat moeizaam
  • Productinformatie wordt regel voor regel voorgelezen

Lidl

Het lijkt erop dat de gebruiker verplicht wordt om een filiaal te kiezen om gebruik te maken van de Lidl app. Dit lukt tijdens de test echter niet en maakt de app daarom niet bruikbaar voor mensen met een schermlezer.

Coop

De Coop supermarkten app begint ook met een welkomstbericht met verschillende pagina’s. Hierbij is er ook een slider, maar deze slider werkt niet in combinatie met VoiceOver. Gelukkig werkt de functie om met 3 vingers naar links te vegen wel, waarna de knop ‘ontdek onze app’ verschijnt.

Bij het selecteren van een product, wat redelijk soepel gaat, komt nog een struikelblok aan het licht. De prijzen worden omgekeerd opgelezen. €1,80 wordt opgelezen als 80 en 1, wat zorgt voor veel verwarring. Als er op de knop ‘knop mogelijk voeg toe’ geklikt wordt, krijgt de gebruiker geen feedback of er wel of niet iets in het mandje zit.

Er verschijnt een melding die het belang van het kiezen van de juiste supermarkt toelicht. De knop ‘kies supermarkt’ en zorgt voor een lijst met alle Coop winkels. Ook is hier een zoekfunctie op postcode beschikbaar. De app laat de dichtstbijzijnde Coop supermarkt zien, waarna deze geselecteerd kan worden. Dit gaat een stuk eenvoudiger dan bij Lidl waar praktisch onmogelijk is om een filiaal te kiezen. 

De tabs onderaan de app worden ook goed voorgelezen. Rechtsonder wordt de winkelmand voorgelezen. Dit werkt super! 

Producten in de aanbieding staan onder het tabje aanbiedingen. Het lijkt erop dat dit wordt voorgelezen. Ook hier wordt steeds weer een losse regel voorgelezen, eerst de productnaam daarna het gewicht of aantal en daarna de oude prijs en vervolgens de actieprijs. Het is dus wel veel vegen, maar het werkt wel!

Over het algemeen werkt de Coop app goed, zeker in vergelijking met apps van andere supermarkten. Veel zaken doen het goed met VoiceOver. Het testteam is positief verrast!

Conclusie

  • Het welkomstbericht is niet toegankelijk
  • Prijzen worden omgekeerd voorgelezen
  • Gebruiker krijgt geen feedback als een product aan de winkelmand is toegevoegd
  • Filiaal kiezen gaat soepel
  • De winkelmand wordt opgelezen
  • Producten in de aanbieding worden per regel voorgelezen in plaats van per product

Deen

De volgende supermarkt in het onderzoek is Deen. Deze supermarkt heeft vooral vestigingen in Noord-Holland, maar daarbuiten ook enkele winkels in Flevoland, Utrecht, Gelderland en Overijssel. Het startscherm van de app is al direct niet toegankelijk. De vier elementen die het scherm vullen (boodschappen, bloemen, vers en acties) zijn met Apple’s VoiceOver niet te gebruiken. Daarnaast kan er niet gescrold worden naar de opties onder deze vier categorieën. 

Om boodschappen te doen, moet er dus gebruik worden gemaakt van het (ongelabelde, dus onuitspreekbare) hamburger menu of het menu onderin de app. Het onderscheid dat de app maakt tussen boodschappen, vers en biologisch zorgt voor verwarring, ook voor app gebruikers zonder visuele beperking. Bij de optie ‘vers’ is het heel moeilijk om te navigeren. Zo kent dit gedeelte geen overzicht van categorieën, maar bestaat het uit verschillende losse pagina’s met vlees- en visproducten.

De zoekfunctie is een uitkomst voor het vinden van producten. Echter is het niet mogelijk om, wanneer een product gevonden is, deze vanuit dit scherm toe te voegen aan het winkelmandje. Ook de zigzagbeweging werkt niet in de app. Daarnaast zijn de knopen niet gelabeld, waardoor deze door VoiceOver ingevuld worden. De folders zijn als afbeeldingen geüpload, waardoor deze ook niet met een schermlezer gelezen kunnen. 

Het was tijdens de test vrijwel onmogelijk om het boodschappenlijstje compleet te krijgen. De app van Deen is onbruikbaar met een schermlezer.

Conclusie

  • Het beginscherm is, met uitzondering van de zoekfunctie, niet te gebruiken met een schermlezer
  • Bij veel knoppen ontbreekt een label
  • De indeling van de productcategorieën is onlogisch
  • Producten kunnen moeilijk toegevoegd worden
  • De folders zijn niet leesbaar

Ekoplaza

De app van Ekoplaza leverde helaas geen betere resultaten op. De algemene navigatie met VoiceOver gaat moeizaam. De overzichtspagina’s waar producten op staan zijn praktisch niet te gebruiken. Dit komt vooral doordat het niet duidelijk is wanneer een product in het winkelmandje zit. De schermlezer is niet in staat om dit op te lezen. Daarnaast worden prijzen opgebroken, de hele euro’s en centen worden apart opgelezen. Dit is op zich niet verschrikkelijk (helaas ook niet zeldzaam in apps), wanneer er een oude prijs en een actieprijs naast elkaar staan wordt het pas echt onduidelijk. Neem de schermafbeelding hieronder. De schermlezer leest hier eerst ‘1’ op, gevolgd door ‘2’ en ‘99’ waarna de schermlezer eindigt met 25. 

Screenshot van de app van Ekoplaza

Het is onmogelijk om op te maken wat de prijs van producten is. Daarnaast wordt ieder onderdeel van een product (zelfs het productnummer) los opgelezen. Hierdoor weet een gebruiker niet welke prijs bij welk product hoort. De app van Jumbo laat zien hoe het anders kan, door zowel het gewicht, de prijs en de naam van een product in één keer op te lezen. 

Verder zijn diverse knoppen niet gelabeld, waardoor veel standaard functies niet te gebruiken zijn voor mensen met een visuele beperking. Denk aan het bepalen van het aantal producten in een mandje of een product als favoriet bewaren. Tijdens de test werd er vaak een doodlopend punt van de app bereikt, doordat ook hier de zigzagbeweging niet werkt waardoor gebruikers niet naar een vorig scherm kunnen springen. 

De gebruikservaring van de app van Ekoplaza met een schermlezer was helaas niet beter dan bij de app van Deen. 

  • De algemene navigatie gaat moeizaam
  • Productpagina’s zijn niet te gebruiken
  • Prijzen worden omgekeerd voorgelezen
  • Productinformatie wordt per regel opgelezen
  • Bij veel knoppen ontbreekt een label

Jumbo

Na kleinere ergernissen en moeilijkheden bleek de app van de Jumbo beter te werken dan eerdere supermarkten uit de test. Om de app te gebruiken moeten gebruikers namelijk inloggen of een winkel kiezen. De knop die gebruikt wordt om een specifieke winkel te kiezen is om te beginnen niet gelabeld. Daarnaast is het niet mogelijk om een winkel te zoeken zonder locatievoorzieningen aan te zetten, wat zonder schermlezer wel mogelijk is. 

Overige knoppen zijn beter gelabeld en daardoor gemakkelijker te gebruiken. De grootste plus van Jumbo zit hem in het feit dat producten in het geheel voorgelezen worden, dus inclusief prijs, gewicht en naam. Helaas is de knop voor het toevoegen van een product aan de winkelmand niet gelabeld, waardoor deze op de gok gebruikt moet worden.

In de app geeft Jumbo de veelbelovende optie om via spraak boodschappen te bestellen. Dit geeft aan dat Jumbo het belang van digitale toegankelijkheid inziet. Helaas was deze functie op het moment van de test niet bruikbaar. 

Over het algemeen is de online winkelervaring van Jumbo redelijk toegankelijk. Toch zijn er ook voor deze supermarktketen nog steeds verbeterpunten.

Conclusie

  • Het kiezen van een filiaal gaat moeizaam
  • Knoppen zijn redelijk goed gelabeld
  • Productinformatie wordt in het geheel opgelezen
  • Knop voor het toevoegen van producten is niet gelabeld
  • De voice functie is niet bruikbaar in combinatie met een schermlezer

Spar 

De enige Nederlandstalige app van Spar in de App Store, Spar City, was ten tijde van de test niet te gebruiken. Om de app te kunnen gebruiken moet de gebruiker een account aanmaken. Dit was vanwege een foutmelding niet mogelijk.

Aldi

De app van Duitse prijsvechter Aldi is helaas niet zo toegankelijk. Net als bij andere supermarkten zijn veel knoppen niet gelabeld, zoals de knop om producten aan het boodschappenlijstje toe te voegen, en worden aanbiedingen als afbeeldingen geüpload zonder dat ze van een alternatieve beschrijving voorzien zijn. Dit maakt het begrijpen van de app met behulp van een schermlezer niet gemakkelijk. 

Screenshot van de app van AldiHelaas blijft het gebruik van afbeeldingen niet beperkt tot alleen de aanbiedingen. Ook de grote banner ‘Belangrijke informatie’ leidt naar een onleesbare afbeelding waarin belangrijke informatie omtrent het coronavirus staat. Voor mensen met een visuele beperking is het via de app dus niet mogelijk om regels en restricties omtrent winkelen in de supermarkt op te vragen.

Het samenstellen van een boodschappenlijstje gaat niet zonder slag of stoot. De producten zijn onderverdeeld in categorieën als ‘verse groente en fruit’ en ‘Aziatisch assortiment’, maar niet in subgroepen. Hierdoor moeten 6 pagina’s doorzocht worden om tomaten te vinden. Doordat de knop voor zoeken niet gelabeld is, wordt handmatig zoeken naar producten de gebruiker niet makkelijk gemaakt.

Het is wel mogelijk om met een schermlezer boodschappen te bestellen bij de Aldi, maar de winkelervaring is verre van prettig.

Conclusie

  • Bij veel knoppen ontbreekt een label
  • Afbeeldingen zijn niet voorzien van een alternatieve beschrijving
  • Belangrijke informatie omtrent corona kan niet voorgelezen worden
  • Boodschappenlijstjes samenstellen gaat moeizaam

Hoogvliet

Na het opstarten van de app van Hoogvliet komen enkele informatieve berichten in het scherm. De knoppen om naar het volgende bericht te gaan zijn niet gelabeld, gelukkig vult VoiceOver deze in met ‘mogelijk pijl naar rechts’. De app kan met en zonder account gebruikt worden. Helaas is het niet mogelijk om een winkel te selecteren wanneer de schermlezer geactiveerd is. Hierdoor is de app per definitie niet te gebruiken zonder account voor gebruikers met een schermlezer. 

Screenshot van de app van Hoogvliet

Als de schermlezer wordt uitgezet, de app geconfigureerd wordt en de schermlezer weer geactiveerd wordt is deze wel te gebruiken. Onderstaand scherm is het eerste dat gebruikers van de app horen.

Het zoekveld werkt naar behoren, de overige onderdelen van het startscherm helaas niet. Om te beginnen kan de schermlezer niets herkennen van het scherm, omdat de reclame van de bananen en de knoppen en banners daaronder niet gelabeld zijn. Daarnaast is het niet mogelijk om naar de onderdelen hieronder te scrollen, wat voor gebruikers zonder schermlezer wel mogelijk is. 

De zoekfunctie werkt wel, waardoor er wel producten gezocht kunnen worden. Helaas laat Hoogvliet hier ook veel steken vallen. Zo is de knop die gebruikt wordt om producten aan het winkelmandje toe te voegen is niet gelabeld. Productinformatie is gekoppeld, waardoor deze in één rits wordt opgelezen. Dit zorgt ervoor dat het duidelijker is welke prijs bij welk product hoort en zijn andere eigenschappen makkelijker aan het product toe te kennen. De prijs wordt echter omgekeerd opgelezen, zo kost een pak cherry tomaten 49,1 in plaats van 1,49. 

In het boodschappenlijstje is het met een schermlezer niet mogelijk om het aantal producten naar boven aan te passen, slechts naar beneden. 

De boodschappen app van Hoogvliet is niet met een schermlezer te gebruiken. Ook wanneer de schermlezer tijdelijk wordt uitgeschakeld zodat de app wel gebruikt kan worden, blijft het zeer moeizaam om hier digitaal boodschappen te doen.

Conclusie

  • Het startscherm kan niet bediend worden
  • Bij veel knoppen ontbreekt een label
  • Het selecteren van een winkel is niet mogelijk met schermlezer
  • De zoekfunctie werkt naar behoren
  • Prijzen worden omgekeerd opgelezen
  • Functies van het boodschappenlijstje werken niet

DekaMarkt

Bij de app van DekaMarkt verschijnt een zelfde slider als in de app van Dirk. Deze slider werkt niet op de traditionele manier, wel met de alternatieve methode. Dit is uiteraard alles behalve toegankelijk. Gebruikers die deze alternatieve methode niet kennen, zullen de app verlaten zonder deze te kunnen gebruiken. 

De slider op het beginscherm van de app kan niet worden voorgelezen. Niet alleen staan hier aanbiedingen, ook de belangrijke maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus worden hier vermeld. Deze zijn voor gebruikers van VoiceOver dus niet te begrijpen.

Een ongelabelde knop ‘speech item Deka knop’ wijst de gebruiker op de mogelijkheid om via de microfoon boodschappen te bestellen. Helaas is ook bij Dekamarkt deze functie niet beschikbaar. Na enig navigeren blijkt dat dit niet de enige knop is die niet is voorzien van een label. Bij vrijwel iedere knop moet VoiceOver invullen wat de functie van de knop is, zo ook bij het toevoegen van een product aan het boodschappenlijstje. Gebruikers krijgen ook geen feedback als er een product is toegevoegd. Omdat de boodschappenlijst gelabeld is als ‘knop’ is het ook moeilijk om deze lijst te vinden.

Eenmaal in het boodschappenlijstje wordt het de gebruiker wel makkelijker gemaakt. Producten die hier staan worden in het geheel voorgelezen en hier is een goed-werkende zoekfunctie beschikbaar.

Al met al is de app van DekaMarkt zeer moeilijk te gebruiken met een schermlezer.

Conclusie

  • Het welkomstscherm is niet toegankelijk
  • De afbeeldingen kunnen niet worden opgelezen
  • Bij veel knoppen ontbreekt een label
  • De voice functie is niet bruikbaar in combinatie met een schermlezer
  • Geen feedback wanneer een product is toegevoegd aan het mandje

Online boodschappen doen met een schermlezer

De resultaten van het onderzoek zijn eigenlijk schokkend. Zo zijn apps van meerdere landelijke supermarktketens niet te gebruiken via een schermlezer, waardoor deze voor een grote groep blinden en slechtzienden niet toegankelijk zijn. Het is duidelijk dat er tijdens het creëren van de apps geen rekening is gehouden met deze groep. Standaardfuncties die niet werken blijken eerder regel te zijn dan uitzondering. Ook wordt er verzaakt om een van de meest simpele mogelijkheden voor een toegankelijke app in te zetten; het labelen van knoppen. 

Er was niet één app die een optimale gebruiksvriendelijk bood. Wel waren er twee apps die boven de andere uitsteken. De supermarkt die de test ‘gewonnen’ heeft is Coop supermarkten, gevolgd door de apps van Jumbo en Albert Heijn. Echter, uit het onderzoek blijkt dat beide apps talloze verbeterpunten kennen.

Digitale toegankelijkheid voor apps

Eerder schreven we al dat het internet slecht toegankelijk is voor blinden en slechtzienden. Dit onderzoek wijst uit dat ook alledaagse taken als boodschappen doen online niet voor iedereen even eenvoudig zijn. In de praktijk zijn de struikelblokken die hierboven beschreven zijn vaak eenvoudig op te lossen. 

Het belangrijkste aspect bij het ontwikkelen van digitale producten is de gebruikservaring van mensen met een beperking. Door dit in de praktijk te laten testen zijn bedrijven en (semi)overheidsorganisaties zeker van de toegankelijkheid van apps en websites. Om direct aan de slag te kunnen kan dit artikel met praktische tips voor het optimaliseren van websites voor gebruikers van schermlezers gebruikt worden. Via onderstaande knop is het mogelijk om direct contact op te nemen met specialisten van Digitaal Toegankelijk.com voor advies op maat.

Digitaal toegankelijk

Officiële Nederlandse vertaling webrichtlijnen WCAG nu beschikbaar

Door Apps & Websites, Tips & Trics, Tools, WCAG Geen Reacties

De webrichtlijnen van de WCAG (web Content Accessibility Guidelines) zijn officieel vertaald naar het Nederlands. In de richtlijnen staan een groot aantal aanbevelingen die door webmasters, content creators en online marketeers gebruikt kunnen worden om digitale producten toegankelijker te maken. Het is van groot belang dat het internet voor iedereen te gebruiken is, ook voor mensen met een beperking.

De Nederlandse webrichtlijnen

Stichting Accessibility heeft in samenwerking met 22 Nederlandse en Belgische partijen de van origine Engelstalige richtlijnen naar het Nederlands vertaald. De vraag naar de toepassing van digitale toegankelijkheid neemt toe, vanaf 23 september 2020 zijn (semi)overheidsinstanties namelijk verplicht om aan deze richtlijnen te voldoen. Ook voor commerciële organisaties zijn toegankelijke digitale producten van groot belang. Gebruikers die websites, apps en software niet of niet goed kunnen gebruiken, zullen immers overstappen naar een concurrent die wel met hun behoeftes rekening houdt. Zo bleek uit ons onderzoek dat er voor de websites van Nederlandse banken nog ruimte voor verbetering is.

Zelfs voor professionals zijn de richtlijnen van de WCAG moeilijk te begrijpen, waarmee deze dus niet toegankelijk zijn. Om deze reden hebben wij de webrichtlijnen op deze pagina uitgelegd. Daarnaast zijn de adviezen per moeilijkheidsgraad gecategoriseerd. De volledige vertaling is terug te vinden op deze pagina van het World Wide Web Consortium (W3).

Hulpmiddelen voor digitale toegankelijkheid

Digitaal Toegankelijk.com zet zich in voor een, voor iedereen, toegankelijk internet. Dit doen wij niet alleen aan de hand van de samengevatte en versimpelde webrichtlijnen. Hieronder staat een overzicht van hulpmiddelen voor organisaties op het gebied van digitale toegankelijkheid.

Scrum kaartspel

De webrichtlijnen fungeren als handvaten die gebruikt kunnen worden bij de realisatie van meer digitale toegankelijkheid. Zeker voor teamleden met minder technische kennis of affiniteit kan het doorspitten van de richtlijnen een opgave zijn. Om ervoor te zorgen dat digitale toegankelijkheid binnen een team of afdeling gaat leven, kan het scrum kaartspel ‘Denken in beperkingen’ gebruikt worden.

Dit kaartspel is door Digitaal Toegankelijk.com ontwikkeld en helpt om op een laagdrempelige manier de do’s en don’ts met betrekking tot digitale toegankelijkheid te leren kennen. Daarnaast introduceert het verschillende beperkingen en geeft het direct toepasbare tips voor ontwikkeling op dit gebied. Lees hier meer over het kaartspel Denken in Beperkingen.

Kennisbank

In onze online kennisbank wordt veel kennis over het onderwerp volledig gratis gedeeld. Web- en appbouwers, redacteuren en marketeers vinden hier informatie over praktische zaken rondom digitale toegankelijkheid. Daarnaast wordt er wekelijks een blogartikel geüpload op het nieuwsgedeelte van de website met praktische tips, relevant nieuws of onderzoeken. Onderwerpen die aanbod komen zijn bijvoorbeeld het optimaliseren van content voor schermlezers, rekening houden met mensen met ADHD of gebruikers van een toetsenbord en tips voor het ontwikkelen van een dementievriendelijke website.

Advies bij digitale toegankelijkheid

Naast de praktische online kennis die wij delen, bieden we ook 1-op-1 advies voor organisaties en bedrijven, ontwikkelen we digitale producten en organiseren we testgroepen met daarin mensen met een beperking. Op deze manier is een website of ander digitaal product gegarandeerd voor iedereen toegankelijk. Wil je meer te weten komen over onze werkwijze? Klik op de onderstaande knop om direct contact op te nemen.

Maak ook jouw website of app toegankelijk!

We komen graag langs om te bepalen welke stappen jullie kunnen zetten richting een toegankelijk product

Afspraak maken
Digitaal toegankelijk

Websites optimaliseren voor gebruikers van een toetsenbord

Door Apps & Websites, Auditieve Beperking, Fysieke beperking, Tips & Trics, Visuele Beperking Geen Reacties

We staan er niet vaak genoeg bij stil, maar niet iedereen is in staat om een muis te gebruiken. Voor een groep mensen is het internet slechts toegankelijk met een toetsenbord. Veel sites zijn hier nog (steeds!) niet op voorbereid, waardoor deze sites niet toegankelijk zijn voor gebruikers die een toetsenbord vereisen om het internet door te komen. In dit artikel geef ik praktische tips voor het toegankelijk maken van websites voor het gebruik van een toetsenbord.

Wie navigeert met een toetsenbord?

Er zijn grofweg drie groepen internetgebruikers die een toetsenbord gebruiken voor de navigatie op het web. Deze zijn op te delen in:

  • Mensen met een visuele beperking, waardoor de klikbare elementen op websites niet zichtbaar zijn.
  • Mensen met een mobiliteitsbeperking, die moeite hebben met het gebruik van een muis.
  • Mensen die wel een muis kunnen gebruiken, maar het sneller of gemakkelijker vinden om een toetsenbord te gebruiken. 

Een precies aantal mensen dat afhankelijk is van een toetsenbord om het internet te kunnen gebruiken is moeilijk te definiëren. Wel zijn er in Nederland ongeveer 300.000 mensen met een visuele beperking. Uiteraard zijn er in zo’n grote groep ook gebruikers die wel een muis kunnen gebruiken. Van de andere groep, mensen met een mobiliteitsbeperking, heb ik geen precieze aantallen kunnen vinden. Wel vermeld de website van de Volksgezondheidenzorg dat het percentage van mensen met deze beperking toeneemt naarmate mensen ouder worden. Ook zijn er overwegend vrouwen die een mobiliteitsbeperking hebben. In de leeftijd 75+ hebben bijvoorbeeld 25% van de mannen last van deze beperking, terwijl dit voor vrouwen ruim 40% is. 

Dat het van belang is om websites zo te bouwen dat navigeren met een toetsenbord mogelijk is, is dus duidelijk. Voor (semi)overheidswebsites is dit zelfs verplicht. Maar, hoe zorg je ervoor dat een website via een toetsenbord te bedienen is? In de onderstaande paragrafen besteed ik hier meer aandacht aan.

Tab navigatie

De meest basale vorm van toetsenbordnavigatie is het gebruik van de tab-toets om knoppen en links te selecteren. Bij de meeste sites is het mogelijk om via tab naar het volgende item te springen en via tab + shift naar het vorige item te gaan. Dit is een logische eerste stap om te checken op je website.

Extra header

Een aanvullende oplossing is een extra header, speciaal voor gebruikers die afhankelijk zijn van een toetsenbord voor navigatie. Op sommige websites verschijnt deze balk wanneer de gebruiker de tab-toets indrukt. In dit extra menu staan vervolgens links die de gebruiker direct naar de hoofdcontent of andere onderdelen van de site stuurt. Een mooi voorbeeld van zo’n extra header is te zien in onderstaande afbeelding. Tijdens ons onderzoek naar de toegankelijkheid van Nederlandse banken bleek dat de Rabobank dit toepast op de bedrijfswebsite.

Voorbeeld van een 'skip to main content' gedeelteeHuidige element

Zelf enkele van de banken uit het onderzoek faalden op dit onderwerp. Het moet voor gebruikers namelijk duidelijk zijn welke link of knop momenteel geselecteerd wordt. Dit kan bijvoorbeeld door een extra dikke rand om de actieve knop te plaatsen. Veel browsers hebben een standaard focusindicator ingebouwd.

Bij dit onderwerp is het belangrijk om te weten wat je niet moet doen. Een voorbeeld hiervan is het via CSS de focus van actieve elementen verwijderen. Hierdoor geeft de automatische indicator van browsers het huidige element niet meer weer. 

Keyboard trap

Een toetsenbordval (of keyboard trap) slaat op een onderdeel van de website, dat wél te bereiken is met een toetsenbord, maar dat niet meer verlaten kan worden. Vaak gebeurt dit doordat onderdelen van de website plugins als Java, Silverlight of Flash gebruiken. Gebruikers moeten met de muis buiten het onderdeel klikken om ‘uit’ het huidige onderdeel te komen. Vanzelfsprekend is dit voor de groep die afhankelijk is van een toetsenbord niet mogelijk.

Interactieve elementen

Om af te sluiten benoem ik hier meerdere interactieve elementen. Een Captcha zal niet het eerste onderdeel zijn wat in je opkomt als je denkt aan digitale toegankelijkheid, maar voor veel gebruikers is dit wel een cruciaal onderdeel. Uiteraard is het van belang dat een Captcha ook via het toetsenbord te bedienen is.

Vaak is een Captcha nodig om een contactformulier in te vullen. Om tot de Captcha te komen moet dus eerst het contactformulier via het toetsenbord ingevuld worden, ook onderdelen als een checkbox dienen dus toegankelijk te zijn. Door een formulierelement als <input type=”checkbox”>, “submit” of “button” te gebruiken, wordt het formulier voor een groter publiek toegankelijk. 

Ook onderdelen van het hoofdmenu, zoals een drop down menu of een hamburgermenu, moeten toegankelijk zijn.

Toegankelijkheid testen

Gelijk inzicht krijgen in de toegankelijkheid van je website voor mensen die van een toetsenbord afhankelijk zijn? De meest eenvoudige manier om hierachter te komen, is door zelf je website met een toetsenbord te doorlopen. Waar loop je tegenaan? Welke onderdelen kunnen beter?

Digitaal Toegankelijk.com helpt organisaties bij het verbeteren van digitale toegankelijkheid. Zo stelt Digitaal Toegankelijk.com bijvoorbeeld testgroepen samen voor websites en apps. Deze groepen worden geselecteerd naar wens van de opdrachtgever en lopen het digitale product in kwestie door. lees hier meer over het laten testen van een website of app door mensen met een beperking.

Tijdens zo’n test sessie wordt er veel waardevolle informatie verzameld. Deze input zorgt er vervolgens voor dat websites en apps naar de behoeften van mensen met een beperking aangepast kunnen worden. Benieuwd hoe jij bij kan dragen aan een internet dat voor iedereen toegankelijk is? Neem via onderstaande knop contact op voor meer informatie.

Maak ook jouw website of app toegankelijk!

We komen graag langs om te bepalen welke stappen jullie kunnen zetten richting een toegankelijk product

Afspraak maken
Skip to content